Basisboek medische celbiologie

De huidige generatie biomedische pro­fes­sio­nals is wetenschappelijk gevormd in een tijd dat de prokaryote celbiologie al goed begrepen werd, terwijl kennis van meer­cel­lige systemen voornamelijk afkomstig was uit het drosophila-onderzoek. De traditie om vanuit deze optiek de celbiologische en moleculair biologische steunvakken te doceren, leeft nog steeds voort in de meeste medische faculteiten. De tijden zijn echter veranderd: tegenwoordig hebben we een diep begrip van de biologie van het menselijk organisme en weten we van de overgrote meerderheid van aandoeningen die de menselijke soort teisteren de biologische achtergrond. Belangrijk is dat de menselijke biologie op veel punten verschillend is van die van de fruitvlieg en zeker van die van bacteriën. Daarnaast was in de tijd dat de vorige generatie van leerboeken werd geschreven nog veel minder duidelijk wat wel en wat niet belangrijk was in het compendium van kennis om het functioneren van de cel te kunnen begrijpen. Inmiddels is dit wel duidelijk geworden en is de tijd rijp voor een aanpak die zich niet louter concentreert op het beschrijven van allerlei exotische processen die mogelijk plaats kunnen vinden, maar die zich juist beperkt tot die zaken die betrokken zijn bij het ontstaan van ziekten.

Voor de komende generaties lijkt het daarom zinniger om de humane problematiek te begrijpen vanuit de humane moleculaire context. Vanuit deze gedachte is een nieuwe methode ontwikkeld om het onderwijs in de celbiologische en moleculair biologische steunvakken vorm te geven. Hierbij is een sterke nadruk gelegd op de relatie met ziekte. Immers, steunvakken dienen steunvakken te zijn en dienen ter begrip van het ziekteproces en hoeven geen doel op zich zelf te vormen. Hierbij zijn wel de leerdoelen zoals expliciet gedefinieerd door de verschillende medische faculteiten in Nederland en België in acht genomen en in die zin is dit boek wel een volwaardige voorbereiding op de tentamens celbiologie zoals die worden gegeven. Desalniettemin was compactheid een expliciet doel bij het schrijven van dit boek en is alle moeite gedaan om niet uit te wijden over zaken die wellicht minder relevant zijn.

Dit boek is geschreven voor studenten geneeskunde, studenten medische en/of klinische technologie en studenten tandheelkunde. Daarnaast is het boek geschikt voor studenten diergeneeskunde en farmacie, studenten die celbiologische en/of moleculair biologische steunvakken volgen en studenten in het hoger laboratoriumonderwijs.